Telefoon

  • 0900 - 345 45 85
    De Taaladviesdienst is ook telefonisch bereikbaar. Vragen over een woord of een zin? Bel 0900 - 345 45 85, open van maandag tot en met vrijdag van 10.00-12.30 en van 14.00-15.30 uur (80 cpm).

Taaladviseurs

  • Taaladviesdienst

Taalnieuws van www.onzetaal.nl

Neem inhoud van deze site over (XML)
web-log.nl, powered by TypePad

9 februari 2010

Taalprof hakt in op minister Plasterk

Minister Ronald Plasterk schreef vanmorgen in nrc.next een niet al te best gefundeerd stuk over 'hun hebben', dat door taalkundigen 'goedgekeurd' zou zijn - en deze 'nieuwe regel' zou door de Taalunie verboden moeten worden. Een van onze meestgewaardeerde experts, de Taalprof, maakt meteen gehakt van veel wat Plasterk beweert. Interessant leesvoer!

5 februari 2010

W-recessie

Het gaat nog steeds niet goed met de Amerikaanse economie. De euro staat onder druk doordat Griekenland bijna failliet is. De werkloosheid loopt nog altijd verder op. Overheden moeten de stimuleringsmaatregelen terug zien te verdienen maar slagen er nog niet in. Somberheid troef dus op de beurzen, die deze week flink inzakken.

Wrecessie Er heerst grote angst voor een tweede recessie, terwijl nog niet eens alle landen uit de eerste waren opgekrabbeld. Dit zou een W-recessie kunnen worden: naar de vorm van de lijn die de economie vertoont. Eerst naar beneden, dan omhoog, en dan volgt de tweede klap: weer naar beneden. Oftewel: eerst krimpt de economie, dan volgt lichte groei en vervolgens weer krimp. Pas daarna komen we er écht uit.

W-recessie is, net als V-recessie, eind vorig jaar opgenomen in het Jaarboek taal 2010, de jaarlijkse aanvulling op de grote Van Dale (de cd-romversie). Want deze terugval werd al tegen de zomer van 2009 door diverse economen voorspeld.

(Overigens wordt W-recessie met een hoofdletter geschreven omdat het om de vorm van die letter gaat; vergelijk T-shirt en O-benen. Zie verder Spelling geregeld.)

3 februari 2010

Feesten en partijen

Feestje Je ziet in cafés en uitspanningen en dergelijke vaak staan 'ook te huur voor feesten en partijen'. Maar wat is dan het verschil tussen een feest en een partij? Dat is er nauwelijks. Een verschil in gebruik hooguit: kinderen geven een verjaardagsfeestje of een partijtje. Een volwassene toch eerder een feest of feestje. Maar er zijn ook wel ('bekakte'?) kringen waarin juist partij gebezigd wordt.

Hoe tautologisch ook: feesten en partijen is gewoon een staande uitdrukking. Net als nooit ofte nimmer, gratis en voor niets, enkel en alleen, blij en gelukkig, eenzaam en alleen, voor eeuwig en altijd etc.

2 februari 2010

Vrij liggend of vrijliggend fietspad?

Vanmorgen kregen we per telefoon de vraag of je vrij( )liggend aan elkaar moet schrijven in 'een vrij( )liggend fietspad'. Nee, dat moet niet, zou je zeggen als je de boeken erop naslaat: geen enkel groen, wit of woordenboek geeft het bijvoeglijk naamwoord vrijliggend.

Fietspad Toch valt er wel degelijk wat voor te zeggen om vrij liggend in zo'n geval niet los van elkaar te laten staan. Het is dan wel een beetje een vakterm, maar er zijn nogal wat van die vrij liggende fietspaden en die benaming is redelijk breed bekend. Schrijf je het als vrij liggend, dan zou je bijna kunnen denken aan 'redelijk horizontaal' of iets dergelijks. En je kunt het ook predicatief gebruiken, dus als naamwoordelijk deel van het gezegde: 'Dit fietspad is vrijliggend.' Dan ziet vrij liggend er gek uit.

Net als onder meer braakliggend, diepliggend, tegenoverliggend en vlakliggend (die wel in de grote Van Dale staan) zou je er dus best voor kunnen kiezen om ook vrijliggend als één woord te schrijven: vrijliggende fietspaden dus.

29 januari 2010

Sha-la-lie, la-da-dee en mmm mmm mmm mmm

Vader Abraham baalt van alle kritiek op zijn lied voor het Eurovisiesongfestival. Maar ja, de kwalificatie 'lullig' dringt zich ook al gauw op bij de titel Ik ben verliefd (Sha-la-lie). Uiteraard juist door die toevoeging tussen haakjes. Het doet ons denken aan duiven op de Dam.

Er bestaan veel meer voorbeelden van holle deuntjes met loze kreetjes. Maar lang niet allemaal worden ze lullig of slecht gevonden. Sterker nog: er zijn heel wat nummers geweest die met een inhoudsloos refrein enorm gescoord hebben. Denk aan Gypsy woman van Crystal Waters (eindeloos 'la-da-dee, la-da-da'), Mmm mmm mmm mmm van de Crash Test Dummies en Can't get you out of my head van Kylie Minogue, met een catchy la-la-la-refrein. Dat deed precies wat de titel beloofde, en misschien was het wel niet zo goed gelukt als er échte tekst was gezongen. Wie weet wat dat 'sha-la-lie' nog teweegbrengt in Oslo.

26 januari 2010

'Buitenlands' als codetaal thuis

De Standaard heeft een aantal klassiekers uit de geschiedenis van Man bijt hond geselecteerd. Een van de filmpjes gaat over een gezin (uit Sint-Rita) waar man en vrouw geregeld Engels tegen elkaar spreken zodat de oude inwonende vader ze niet verstaat.

Wij vragen ons af: wie kent er meer voorbeelden van gezinnen waar kinderen of anderen worden uitgesloten van het gesprek doordat er expres een andere taal wordt gebruikt?

22 januari 2010

Taalpost 1000

Bijna 8 jaar na de start van Onze Taals e-mailmagazine Taalpost verschijnt vandaag het feestelijke nummer 1000. Voor deze gelegenheid is er een dichtwedstrijd georganiseerd: de redactie wil samen met de lezers een duizendregelig gedicht over de Nederlandse taal samenstellen. Hoe dat precies gaat en wat de meeschrijvers kunnen winnen, is te lezen in Taalpost 1000.

21 januari 2010

Doif is dood

Toon_hermans Er zijn veel Nederlanders geëerd om hun invloed op de taal, maar in onze registers ontbreekt Toon Hermans. Daar kwamen we achter toen bleek dat meerdere taaladviseurs nogal eens 'doif' zeggen in plaats van 'duif'. Dat komt uit een show van Toon Hermans uit 1967. Op internet komt ook best vaak de zin met de doif voor: doif is dood/doif ies dood. We zijn benieuwd hoe wijdverbreid dat gebruik is; vandaar de nieuwe peiling.

19 januari 2010

Google legt je rare woorden in de mond

Google weet heel veel van ons allemaal en eigenlijk ook wel van ons individueel. Op basis van heel veel opgeslagen zoekacties en populaire webpagina's, maar waarschijnlijk ook van iemands eigen voorkeuren en van de wensen van adverteerders (en soms de geintjes van Google-werknemers), voorspelt Google in zoekvensters waarnaar je wilt gaan zoeken. Tik je 'george' in, dan suggereert de zoekmachine onder meer George Clooney, George Baker en George Orwell, nog voordat je je zoekactie daadwerkelijk start.

Autocomplete Er is een Engelstalige site, Autocomplete Me, die grappige en bizarre voorbeelden verzamelt. Neem nou deze. Je tikt 'man eats' in, en je krijgt een absurde lijst in het zoekvenster met 'man eats airplane', 'man eats feces in court', maar ook 'man eats underwear to beat breathalyzer'. En iets als 'redheads are' levert ook merkwaardige resultaten op.

Onze vraag is natuurlijk of je er in het Nederlands ook zulke lachwekkende suggesties uit krijgt ...

15 januari 2010

Later krokodil

Bobby Charles is overleden. Hij schreef het beroemde lied See you later alligator, en daaraan hebben wij een 'translatie' te danken die misschien niet iedereen kent, maar die wij wel Alligator geregeld horen: 'Zie je later krokodil' of kortweg 'Later krokodil'.

Translaties zijn (meestal) opzettelijk letterlijk vertaalde woorden of zinsneden, vaak uit het Engels. Jan Kuitenbrouwer windt zich erover op. En Rik Schutz heeft er een heel boek over geschreven.