Knoflook: knof + look?

De helende werking van knoflook wordt overdreven, zo is vandaag in diverse media te horen en te lezen. Maar waar komt het woord vandaan? Wat betekent het eerste woorddeel knof?

Knof zelf betekent niets; knoflook is een verbastering van kloflook, dat moeilijk uit te spreken was vanwege de twee l'en die zo vlak na elkaar staan. Klof- in kloflook is een afleiding van het zelfstandig naamwoord kloof of het werkwoord klieven; het verwijst naar de kleine 'kloofjes' tussen de tenen van een bolletje knoflook. Een verwant woord is het Engelse clove, dat gebruikt wordt in de combinatie clove of garlic: 'teentje knoflook'. (Hier duidt clove dus niet de kloofjes tussen de tenen aan, maar juist de tenen zelf.)

Look betekent niet zozeer 'ui'; het is een algemene aanduiding voor een zeker plantengeslacht van bolgewassen, waartoe ook knoflook en bieslook behoren. Wel komt look in verschillende dialecten in de betekenis 'ui' of 'prei' voor, en met name in België is het een gangbaar woord voor 'knoflook'. In de standaardtaal komt het - behalve in knoflook - nog voor in verschillende plantnamen, waarvan bieslook de bekendste is.

Comments

[Geplaatst door: Novi O'Magum]

Interessant! Maar wat betekent "bies" in "bieslook" dan?

[Geplaatst door: Taaladviesdienst]

@ Novi O'Magum: 'Bieslook' is volgens Van Dale een "soort van look waarvan de bladeren op kleine biesjes lijken". Met een bies wordt doorgaans een lange, smalle strook bedoeld, die voor de stevigheid of ter versiering op kledingstukken wordt genaaid. Bieslook bestaat uit lange, dunne sprieten.

[Geplaatst door: Maurice Vandebroek]

> Met een bies wordt doorgaans een lange, smalle strook bedoeld [...] Bieslook bestaat uit lange, dunne sprieten.

Nou, nou, Taaladviesdienst, dat wil ik toch even relativeren. De blaadjes van bieslook (Allium schoenoprasum) zijn rolrond. Het zijn opgerolde blaadjes, net als die van de ui (Allium cepa) en in tegenstelling tot de blaadjes (bladeren, eigenlijk) van daslook (Allium ursinum) of van prei (Allium porrum).

Ze lijken dus niet op biesjes op kleding, maar op de blaadjes van planten uit de plantengeslachten van de cypergrassen (Scirpus sp.: veenbies, mattenbies, kogelbies, ...), de veldbiezen (Luzula sp.) en nog een paar verwante geslachten, allemaal met van die opgerolde blaadjes. Eigenlijk worden die in het Nederlands voor het gemak allemaal aangeduid met de naam 'bies', maakt niet uit tot welke plantenfamilie ze precies behoren. Vroeger hadden ze een praktische toepassing, als vlechtmateriaal. In de vochtige Lage Landen kwamen en komen biezen veel meer voor dan bieslook, dat liever wat schrale, droge grond heeft. Vandaar de benaming, wellicht.

Met de biesjes op kleding heeft de naam 'bieslook' alleen heel in de verte wat te maken, volgens mij.

[Geplaatst door: rutger]

Kloflook is dus verbasterd tot knoflook. Dat het ook andersom kan, bewijst mijn dochter van tweeënhalf. Die kijkt graag naar de dvd van 'Knofje', maar zegt overduidelijk 'Klofje'.

(Wat ze tegen 'mijn oude klofje' zal zeggen, weet ik nog niet.)

[Geplaatst door: Robert]

Ik ben op zoek naar het Engelse woord voor bieslook

[Geplaatst door: Taaladviesdienst]

@Robert:
Als plantje: 'chive'.
Als keukeningrediënt: 'chives'.

Maar eigenlijk zijn wij geen vertaaldienst. Handige link voor woorden in andere talen: http://www.mijnwoordenboek.nl/vertalen.php.