Taaladviesdienst

Dongel

De Telegraaf schrijft over een nieuw, supersnel mobiel datanetwerk: 4g. De eerste twee steden waar dat werkt, zijn Stockholm en Oslo. "Het Koreaanse elektronicaconcern Samsung levert in beide steden de eerste draadloze modems, een penvormig kastje (dongle) met antenne dat via de usb-poort gemakkelijk op een computer is aan te sluiten."

Hee, dongle - waar kennen we dat van? Precies: van de KPN-reclame. Daarin is al ruim een jaar sprake van zo'n wormvormig aanhangsel aan je laptop, namelijk de dongel. Inderdaad: het is zo vanuit het Engels vernederlandst. Eventjes de Oxford Dictionary of English erop naslaan. Ja hoor, dongle: "an electronic device which must be attached to use protected computer software". Goed, het is nu net iets anders, maar toch. En het woordenboek vertelt er ook bij dat het een "arbitrary formation" uit de jaren tachtig is. Weer wat geleerd!

Bitchslappen, bitchslapte, gebitchslapt

Oké, erg verheffend is het niet, maar het wordt nu eenmaal gebruikt: het werkwoord bitchslappen. Dat klinkt vreselijk grof, maar meestal betekent het toch iets genuanceerders dan 'een kreng slaan', wat je zou denken. Want de bitch kan ook een gewone vrouw of man zijn; bedoeld is vooral dat iemand zich bitchy gedraagt en tot de orde geroepen kan worden. Dat kan met een fysieke slap maar het kan ook verbaal.

Die subtiliteiten zitten ook in de verschillende definities van to bitchslap die te vinden zijn in het in zo'n geval heel handige Urban Dictionary.
En o ja: we hebben het werkwoord meteen maar toegevoegd aan onze lange lijst met Engelse werkwoorden in het Nederlands (met vervoeging).

Onnodig Engels

Denk je een interessant artikel over het hoe en waarom van de verhoging van de AOW-leeftijd te lezen, val je - KLABAM - niet zachtzinnig over de woordkeuze in een van de eerste zinnen: "Omdat de AOW as we know it op termijn niet meer op te brengen is." Een 'sterk' staaltje van populairdoenerig en uiterst onnodig Engels, dacht deze op-maandag-vrije taaladviseur geheel particulier ...

Ook Volkswagen 'goes English'

Opmerkelijk, ergerlijk, bedroevend - je kunt het van alles noemen, dat televisiereclames in Nederland steeds vaker in het Engels zijn. Soms zelfs zonder ondertiteling, want ja, we spreken het toch allemaal?

Laatst ergerde deze toch heus niet oude taaladviseur (32) zich aan de reclames van het geplaagde Opel, dat zich nu kennelijk als internationaal merk wil presenteren. En nu is zelfs Volkswagen overstag! Dat oer-Duitse merk, met sterke humoristische beeldreclames die aan een heel klein beetje Duitse ('Das Auto') of Nederlandse tekst ('Wie anders?') genoeg had, adverteert nu voor de nieuwe Polo in het Engels, met priegelige regeltjes Nederlands onder in beeld.

Misschien denken ze bij Volkswagen, of beter gezegd: bij het reclamebureau, dat alleen jonge hippe 'urban' types de Polo willen kopen, maar daar geloven we eerlijk gezegd niets van.

Callcentra

Nu.nl citeert TROS-presentatrice Antoinette Hertsenberg: "Het hof begrijpt dus wat de maatschappelijke onrust rond opdringerige callcentra behelst."

Het valt bijna niet op, maar toch is het eigenlijk niet volgens de regels: callcentra. Het enkelvoud is immers niet callcentrum, maar callcenter. Engels en Latijn door elkaar – interessant. Zouden er meer voorbeelden van zijn?

Je moonwalk finetunen?

Dat het Nederlands nogal makkelijk Engelse woorden leent, is genoegzaam bekend. De vraag is natuurlijk in hoeverre je ze moet gebruiken. Maar als je ze gebruikt, is het ook belangrijk dat je ze goed schrijft. Samenstellingen aan elkaar, bijvoorbeeld. Of werkwoordvervoegingen: die moeten, ook bij Engels aandoende werkwoorden, gewoon op z'n Nederlands.

Vanwege de dood van Michael Jackson (klein zijspoortje: op internet staat dik een miljoen keer het foute Micheal Jackson) is er vandaag onder meer aandacht voor de moonwalk, overigens eerst backslide geheten. De Volkskrant schrijft in een instructie: "Als u nu het bovenlichaam finetuned in tegenwindmimiek (...)." Dat finetuned klopt niet, het is in het Nederlands zelfs een onmogelijke vorm. Het moet zijn: finetunet.

De vervoeging van finetunen, moonwalken en zo'n duizend andere uit het Engels afkomstige werkwoorden is te vinden op onze website.

Screamqueen

De Portugese tennisster Michelle Larcher De Brito wordt in diverse kranten vandaag de "nieuwe screamqueen" genoemd. Net als Monica Seles vroeger en Maria Sharapova nu krijst ze er bij elke mep op los. Maar voor screamqueen zijn toch ook wel Nederlandse alternatieven te bedenken? Wij stellen voor: krijsmeid, krijsmeisje, krijswijf (eventueel liefkozend: krijswijffie) en krijskonijn (dat is dan weer iets heel anders dan een ijskonijn).

Ontpoldernederlands

Je hoort vaak dat de ij in Nederland wordt uitgesproken als 'ai' ('Blaif bai mai'). Dat wordt Poldernederlands genoemd.

Maar het omgekeerde gebeurt ook. Het Engelse woord site wordt in een Jeugdjournaal-bericht van vandaag meermalen uitgesproken als 'sijt' in plaats van 'sait'. Is het hypercorrectie, of komt er een tegenbeweging op gang? Misschien betreden we nu het taidperk van het Ontpoldernederlands.

Power to werkend Nederland!

Nieuwe slogan van de FNV: Power to werkend Nederland! Wat moeten we dáár nou weer van vinden? De bloggende taaladviseur denkt er in elk geval verstandig aan te doen zijn gepeperde mening even voor zich te houden. ;-)